टुटेका मूर्तिहरू

एक समयको कुरा हो, एउटा सुन्दर देशमा दुई जना राजकुमार दाजुभाइ बस्ने गर्थे। जेठो दाजु साह्रै प्रख्यात र बहादुर सिकारी थिए। उनलाई घमालो जङ्गलमा दौडिन र सिकार खेल्न असाध्यै मन पर्थ्यो। उनी बिहानै उज्यालो भएदेखि रात नपरुन्जेल आफ्नो चम्किलो धनुष र काँड बोकेर जङ्गलभरि सयर गर्थे। उनी मृग जस्तै छिटो कुद्न सक्थे, निकै बलिया थिए र उनका आँखा चीलका जस्तै चम्किला थिए! कान्छो भाइ भने सपनाको संसारमा हराउने खालका थिए। उनका आँखा एकदमै शान्त र प्यारा थिए।कान्छो भाइ बिहानदेखि बेलुकासम्म अनौठा किताबहरू पढ्दै वा आफ्नै धुनमा रमाइला कुराहरू सोचिरहेर बस्थे। उनी मायाका, साहसी लडाइँका र हरिया खेतहरूका मीठा-मीठा गीत गाउन सक्थे। उनले पुराना जमानाका शक्तिशाली देवीदेवता र जादुमयी परीहरूका कति धेरै कथाहरू सुनाउँथे, जुन सुन्दा सबै मख्ख पर्थे!गर्मी महिनाको एउटा निकै रमाइलो दिन, जेठो सिकारी दाजु सधैँजसो झिसमिसे बिहानै जङ्गलतिर लागे। तर कान्छो भाइ आफ्नो मनपर्ने किताब हातमा लिएर, केही नयाँ कुरा सोच्दै कलकल बग्ने खोलाको किनारै किनार टहल्न थाले। त्यहाँ पहेँला-पहेँला सुन जस्ता राम्रा फूलहरू ढकमक्क फुलेका थिए। भाइले खुसी हुँदै मुस्कुराएर भने, "ओहो! यो त परीहरूको सुनौलो पैसा हो! यसले त परीहरूको संसारको सबै खुसी र जादु किन्न सकिन्छ!"यसरी नै बाटोमा रमाउँदै जाँदा उनी एउटा अनौठो र पवित्र मन्दिरमा आइपुगे। त्यो मन्दिरमा उक्लिनका लागि ढुङ्गाका सयवटा ठुला-ठुला खुड्किलाहरू थिए, जसमा हरियो लेउ लागेको थियो। खुड्किलाहरूको दुवैतिर ढुङ्गाबाट कुँदिएका अजङ्गका रक्षक सिंहहरू पहरेदार जस्तै बसिरहेका थिए। मन्दिरको ठीक पछाडि एउटा विशाल, सेतो र निकै सुन्दर हिमाल चाँदी जस्तै टल्किरहेको देखिन्थे। साना-साना पहाडहरू पनि भगवान्‌सँग हात जोडेर प्रार्थना गरिरहेका जस्तै गरी बिस्तारै माथि उठेका थिए।त्यो सुन्दर हिमाललाई हेर्दै कान्छो भाइले अचम्म मानेर भने, "ओहो, कति अद्भुत हिमाल! तिमीलाई हेर्दा त कुनै आवाज विनाको मीठो जादुमयी सङ्गीत सुनेको जस्तो महसुस हुन्छ, जहाँ कस्तो कस्तो शान्ति छ!" त्यसपछि उनी लेउ लागेका ती पुराना खुड्किलाहरू जुरुक-जुरुक उक्लिन थाले। अनि अचम्मको जादु भयो! ती ढुङ्गाका सिंहहरूमा अचानक ज्यान आयो र तिनीहरू जुरुक उठेर भाइको पछि-पछि हिँड्न थाले! तिनीहरू भाइसँगै मन्दिरको भित्री ढोकासम्म पहरा दिँदै आए र त्यहीँ शान्त भएर रोकिए।त्यतिबेला मन्दिरभित्र दिउँसोको एकदमै शान्त र जादुमयी वातावरण थियो। अगरबत्तीको बास्नादार धूँवा हावामा पुतली जस्तै तैरिरहेको थियो। सुन र काँसका सामानहरू, बलिरहेका दीयोहरू र मन्दिरका चम्किला ऐनाहरू तिरमिर-तिरमिर गर्दै चम्किरहेका थिए। अचानक मन्दिरभित्र एउटा मीठो गीत गाएको आवाज सुनियो। भाइले झट्ट पछाडि फर्केर हेर्दा आफ्नो दाहिनेतिर एक जना अलौकिक मानिस उभिएको देखे।ती मानिस अरू मानिसभन्दा धेरै अग्ला र ह्यान्डसम थिए! उनको अनुहार कहिल्यै कुरुप नहुने चम्किलो जवानीको उज्यालोले बलिरहेको थियो। उनले आफ्नो काखमा एउटा सानो, क्युट एक वर्षको नानीलाई लिएका थिए र एउटा अनौठो मीठो धुन गाउँदै त्यसलाई सुताउन खोज्दै थिए। जब त्यो नानी मुस्कुराउँदै निदायो, उनी निकै खुसी भए।कान्छो भाइले सोधे, "तपाईंको काखमा भएको त्यो प्यारो नानी को हो?" ती अचम्मका मानिसले भने, "सपना देख्ने प्यारा भाइ, यो कुनै साधारण नानी होइन, यो त एउटा पवित्र र चोखो आत्मा हो।" भाइले अचम्म मान्दै फेरि सोधे, "त्यसो भए हजुर चाहिँ को हुनुहुन्छ त?"उनले मुस्कुराउँदै जवाफ दिए, "म साना नानीहरूको रक्षा गर्ने भगवान् हुँ। जब साना नानीहरू एक्लै रुँदै र सडकमा भौँतारिँदै बालुवाको ठुलो नदी किनारमा पुग्छन्, तब तिनीहरूको रुवाइ सुन्दा मलाई धेरै दुःख लाग्छ। तिनीहरूले आफ्ना साना हातहरू फिँजाएर प्रार्थनाको एउटा ठुलो धरहरा बनाउन ढुङ्गाहरू थुपार्नुपर्ने खेल खेल्छन्। तर राति नराम्रा राक्षसहरू आएर ती धरहराहरू ढालिदिन्छन् र ढुङ्गाहरू छरपष्ट पारिदिन्छन्। यसले गर्दा साना नानीहरू साह्रै डराउँछन् र तिनीहरूको मेहनत खेर जान्छ।"भाइले उत्सुक हुँदै सोधे, "अनि त्यसपछि हजुरले के गर्नुहुन्छ त?" भगवान्‌ले भने, "त्यसपछि ठूला भगवान्‌को जादुमयी अनुमति लिएर म सरर्र उडेर त्यहाँ आउँछु र 'यता आऊ, मेरा प्यारा नानीहरू' भनेर बोलाउँछु। अनि तिनीहरू मेरो लामो जादुमयी सुरुवालको फेरभित्र लुक्न मतिर चरा जस्तै उडेर आउँछन्। म तिनीहरूलाई आफ्नो बलियो काखमा र न्यानो छातीमा राख्छु, जहाँ तिनीहरू पहाडमा लाग्ने बिहानीको सितल हुस्सु जस्तै हल्का र सुरक्षित भएर बस्छन्।"यति भनिसकेपछि, त्यो सानो नानी अलिकति चलमलायो। त्यसैले उनले नानीलाई हल्लाउँदै, मन्दिरको शान्त आँगनमा यताउति डुल्दै फेरि फकाउन थाले। यसरी नै जादु जस्तै समय कति चाँडो बित्यो पत्तै भएन र दिउँसोको समय सकियो।केही बेरमा मन्दिरमा एक जना साह्रै भद्र, दयालु र संसारकै सुन्दरी देवी प्रकट भइन्! उनले चाँदी जस्तै चम्किने फुस्रो रङको लामो गाउन लगाएकी थिइन् र खुट्टामा टल्कने चाँदीका जादुमयी चप्पलहरू थिए। उनले भनिन्, "मलाई दयाकी देवी भन्छन्। संसारका सबै मानिस र बच्चाहरूको भलाइका लागि मैले आफ्नो सुख-शान्ति त्यागेकी छु। भगवान्‌ले मलाई हजारवटा मायालु हातहरू दिनुभएको छ, जो सबै दया र चकलेट जस्ता उपहारले भरिएका छन्! प्यारा भाइ, जब तिनीहरू राम्रो सपना देख्छन्, म तिनीहरूलाई आफ्नो सुन्दर कमलको फूलको डुङ्गामा राखेर जादुमयी तालमा सयर गराउँछु।" भाइले खुसी हुँदै आदरपूर्वक भने, "ओहो, दयाकी देवी..."त्यसपछि सरर्र हावा चल्दै नीलो चमकदार लुगा लगाएकी अर्की एक जना देवी आइन्, जसको आवाज निकै मीठो र गहिरो थियो। उनले भनिन्, "म समुद्र र सङ्गीतकी देवी हुँ। हेर, मेरा हरिया कत्ला र चम्किला मलमल जस्ता आँखा भएका ठुला-ठुला नागहरू मेरो वरिपरि र मेरो खुट्टामुनि खेलिरहेका छन्। तिमीलाई नमस्कार छ, प्यारा भाइ!"उनीपछि ताली बजाउँदै, हाँस्दै र आफ्ना साना हातहरू फिँजाउँदै धेरै जना साना, चकचके केटाहरूको समूह दौडिँदै आयो! तिनीहरूले भने, "हामी समुद्रकी देवीका रमाइला छोराहरू हौँ। आऊ भाइ, हामीसँगै हाम्रा सितल र जादुमयी ओडारहरूतिर लुकामारी खेल्न जाऔँ!"त्यसपछि बाटोका देवता आए र उनीसँगै उनका तीन जना एकदमै रमाइला दूतहरू पनि आए। ती तीन जना दूतहरू चलाख बाँदरहरू थिए! पहिलो बाँदरले आफ्ना हातहरूले आफ्ना आँखा फुस्स थुनेको थियो, किनभने ऊ कुनै पनि नराम्रो कुरा हेर्दैनथ्यो। दोस्रो बाँदरले आफ्ना कानहरू च्याप्प थुनेको थियो, किनभने ऊ कुनै पनि नराम्रो कुरा सुन्दैनथ्यो। तेस्रो बाँदरले आफ्नो मुख ट्याप्प थुनेको थियो, किनभने ऊ कहिल्यै पनि नराम्रो कुरा बोल्दैनथ्यो। तिनीहरूलाई देखेर भाइलाई खुब हाँसो उठ्यो।त्यसपछि त्यहाँ एउटी डरलाग्दी आइमाई आइन्। उनी नराम्रा मानिसहरूका पुराना लुगाहरू खोसिदिन्थिन्, जसले गर्दा तिनीहरू अनौठो दोबाटोको मुखमा जाडोले कामिरहनुपर्थ्यो। तिनीहरू साँच्चै नै धेरै अभागी थिए। यसरी त्यो अद्भुत जादुमय मन्दिरमा कान्छो भाइले धेरै-धेरै रमाइला र अनौठा दृश्यहरू हेरिरहे।बिस्तारै अँध्यारो रात पर्यो, जङ्गलमा जुरुक्क हावाहुरी चल्यो र मन्दिरको छानामा गड्याङगुडुङ गर्दै दर्के पानी परेको आवाज सुनिन थाल्यो। तर कान्छो भाइ त देवीदेवताहरूको त्यो अद्भुत संसारमा यति रमाएका थिए कि उनी आफ्नो ठाउँबाट अलिकति पनि हलचल गरेनन्। अचानक बाहिरबाट हतार-हतार कुदिरहेका खुट्टाहरूको आवाज आयो।एउटा ठुलो र परिचित आवाज गुन्जियो, "मेरो भाइ, मेरो भाइ, तिमी कहाँ छौ?!" जेठो सिकारी दाजु मन्दिरको सुनौलो ढोका ह्वार्रर खोलेर हत्तपत्त भित्र छिरे। उनले चिन्तित हुँदै सोधे, "तिमी कहाँ छौ मेरो भाइ?" उनले आफ्नो हातमा चम्किलो लालटिन बोकेका थिए र त्यसलाई माथि उठाएर, आफ्ना लामा कपालहरू काँधको पछाडि फाले। पानीका थोपाहरूले गर्दा उनको अनुहार चम्किरहेको थियो र आँखा चीलको जस्तै तिखा देखिन्थे।कान्छो भाइले खुसीले उफ्रिँदै भने, "ओहो दाजु!" अनि उनी कुद्दै दाजुलाई अँगालो हाल्न गए। दाजुले उनलाई कसिलो गरी अँगालो हाल्दै भने, "भगवान्‌लाई धेरै-धेरै धन्यवाद, तिमी सहीसलामत रहेछौ! आधा रातदेखि मैले तिमीलाई यो डरलाग्दो जङ्गल र खोलाको किनारमा खोजिरहेको थिएँ। तिमीलाई एक्लै छोडेर जानु मेरो नै गल्ती थियो... मेरो सानो भाइ।" यति भन्दै उनले आफ्नो भाइको गाला आफ्ना न्यानो हातहरूले सुमसुम्याए।तर भाइले एउटा लामो र आनन्दको सास फेर्दै भने, "दाजु, म त रातभरि यत्रा देवीदेवताहरूसँग जादुमयी खेल खेलिरहेको थिएँ र मलाई अहिले पनि उनीहरू यहीँ मेरो वरिपरि भए जस्तो लागिरहेछ। यो ठाउँ निकै पवित्र र जादुमयी छ!"त्यसपछि दाजुले आफ्नो लालटिनको उज्यालो मन्दिरको पुराना भित्ता, सुनौला र काँसका सामानहरूतिर पारे। उनले हाँस्दै भने, "मैले त यहाँ कुनै देवता देख्दिनँ भाइ। तिमीले के देख्दैछौ?"भाइले भने, "मैले त ढुङ्गाका पुराना मूर्तिहरूको लहर देखिरहेको छु, जो थोरै टुटेका छन् र तिनीहरूका खुट्टामा हरियो लेउ लागेको छ।" दाजुले सोधे, "तिनीहरू किन त्यस्ता देखिएका होलान् त?" भाइले रहस्यमयी ढङ्गले जवाफ दिए, "तिनीहरू उदास भएकाले फुस्रा देखिएका हुन् र मानिसहरूले तिनीहरूलाई बिर्सिएकाले तिनीहरू उदास भएका हुन्। तर अब हामी तिनीहरूलाई बिर्सिने छैनौँ!"त्यसपछि दाजुले भाइको हात च्याप्प समातेर उनलाई मन्दिरबाट बाहिर रातको फराकिलो आकाशमुनि लिएर आए। पानी पर्न रोकिसकेको थियो। बाहिर निस्केपछि भाइले खुसीले ताली बजाउँदै भने, "ओहो दाजु, हेर त! पानी परेपछि खेतको माटो र बालीको बासना कति मीठो र ताजा आएको! आकाशमा ताराहरू पनि कति उज्यालो भएर चम्किएका!"दाजुले भाइको पिठ्युँमा धाप मार्दै रमाइलो स्वरमा चुनौती दिए, "हो त नि! ल अब आफ्नो चप्पल कसिलो गरी बाँध, म तिमीसँग हाम्रो घरसम्म पुग्ने एउटा सुपर-फास्ट दौड प्रतियोगिता खेल्छु। जसले जित्छ, उसले भोलि सबैभन्दा ठुलो जादुको कथा सुनाउन पाउनेछ!"भाइले हाँस्दै भने, "म त तयार भइसकेँ दाजु, एक... दुई… तीन... कुदौँ!" अनि दुवै दाजुभाइ खुसीले चिच्याउँदै र हाँस्दै, तारा चम्किएको उज्यालो रातमा आफ्नो घरतिर हावा जस्तै वेगमा कुद्न थाले!